Select Page

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ယန္တရားက ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ။

အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ရာဇဝတ်တရားစီရင်မှု အားလုံးအတွက်၊ (၂၀၁၁) ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ကြီး‌လေးသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများ၏ သက်သေအထောက်အထားများကို ယခုကတည်းက စုဆောင်းပြီး ထိန်းသိမ်းထား‌ရန် အရေးကြီးပါသည်။ အချိန်ကာလ အတာအရှည်နှင့် အထောက်အထားများကို ဖုံးကွယ်၊ ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးစားမှုများသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အောင်မြင်သော ရာဇဝတ်မှု တရားစီရင်‌ရေးများကို ဟန့်တားနိုင်သည့် အကြီးမားဆုံးသော စိန်ခေါ်မှုများအချို့ ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိသော အထောက်အထားများကို စုဆောင်းပြီး၊ ထိန်းသိမ်းထားရန် ယန္တရား၏ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်များသည် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် တရားစီရင်မှုများအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါသော လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်ပေသည်။ ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး ယန္တရား၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် အဆုံးမရှိကြောင်းနှင့် မိမိတို့က မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဖြစ်အပျက်များကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေလျက် ရှိကြောင်းကိုလည်း သတိပြုရန် အရေးကြီးသည်။ ကြီးလေးသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများကို ကျူးလွန်ပါက၊ သက်ဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ယန္တရားက စုဆောင်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ တာဝန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ တစ်ချိန်ချိန်တွင် တရားစွဲဆိုခံရနိုင်စေရန် သေချာအောင် ဆောင်ရွက်သွားမည်။ ယန္တရား၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို အပြင်းအထန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်၊ ပြစ်မှုများကို တားဆီးကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူထုကို ကာကွယ်နိုင်မည်ဟု ယန္တရားက မျှော်လင့်သည်။

ယန္တရားက လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တရားစွဲဆိုပြီး စီရင်မှုတွေ  လုပ်မှာလား။

ယန္တရားသည် တရားခုံရုံး မဟုတ်သဖြင့်၊ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပြစ်မူစီရင်ခြင်းတို့ မပြုလုပ်နိုင်ပါ။ ယန္တရား၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမှာ အထောက်အထားများကို စုဆောင်းပြီး ထိန်းသိမ်းထားရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုများအတွက် ကျူးလွန်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်များကို ယခု သို့မဟုတ် အနာဂါတ်တွင် စီရင်နိုင်သော၊ စီရင်လိုသည့် ဆန္ဒရှိသော နိုင်ငံတွင်း၊ ဒေသတွင်း နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးများအတွက် အမှုတွဲများကို ပြင်ဆင်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သက်သေများ၊ သတင်းအချက်အလက်၏ ရင်းမြစ်တို့၏ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပေးသော၊ ယန္တရားက တောင်းဆိုသော လျှို့ဝှက်ပေးရန် ကတိကဝတ်အားလုံးကို လေးစားနိုင်သည်ဟု ယန္တရားက ယုံကြည်နိုင်သော အဖွဲ့အစည်းများကိုသာ အချက်အလက်များကို ဝေမျှပေးမည်။ မျှတသော ရုံးတင်စစ်ဆေးချက် ရပိုင်ခွင့်အပါအဝင်၊ သေဒဏ်ကို မချမှတ်သော၊ မစီရင်နိုင်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေနှင့် စံချိန်များကို လေးစားသည့် တရားရုံးများနှင့် ခုံရုံးများကိုသာ ယန္တရားက အမှုတွဲများကို မျှဝေသွားပါမည်။

ယန္တရား၏ လုပ်ပိုင်ခွင့် နယ်ပယ် အတိုင်းအတာ ဘယ်လောက် ရှိသလဲ။ 

ယန္တရားသည် အကြီးလေးဆုံးသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အထောက်အထားများအား စုဆောင်း၊ ပေါင်းစည်း၊ ထိန်းသိမ်း၍ စိစစ်သုံးသပ်သည်။ ၎င်းလုပ်ပိုင်ခွင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဒေသ တစ်နေရာကိုသာ၊ သို့မဟုတ် တစ်ချို့သော နစ်နာသူများ သို့မဟုတ်၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ အတွက်သာ မဟုတ်ပေ။ ယန္တရားကို တည်ထောင်ရန် ချမှတ်ခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီက (၂၀၁၁)ခုနှစ်မှစ၍၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မည်သည့်ဒေသ၌မဆို ကျူးလွန်ခဲ့သော ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ချိုးဖောက်မှုများ၏ အထောက်အထားများအား စုဆောင်းရန် လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယန္တရားသည် အတိတ်ကဖြစ်ပွားခဲ့သော၊ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ကိစ္စများအပြင်၊ အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များအတွက်လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးခွင့်ရှိသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အထောက်အထားများကို စုဆောင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ စိစစ်သုံးသပ်ပြီးသည်နှင့် ၎င်းတို့ကို အနာဂတ်မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို၊ တာဝန်ခံမှု အားထုတ်ချက်များအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။

ယန္တရားက စုဆောင်းထားသော သတင်း အချက်အလက်တွေကို မည်ကဲ့သို့ အသုံးပြုမလဲ။

ယန္တရားသည် အထောက်အထားများကို ရင်းမြစ်မျိုးစုံမှ စုဆောင်းပြီး၊ လုံခြုံသော ဒေတာဘေ့စ် (အချက်အလက် စုဆောင်းရာဘဏ်) တစ်ခုတွင် ထိန်းသိမ်းထားပါသည်။ FFMက ပေးအပ်ခဲ့သော အချက်အလက်များ အပါအဝင်၊ ယန္တရားက စုဆောင်းလက်ခံရရှိသော အချက်အလက်အားလုံးကို လေးနက်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တာဝန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုရန်၊ လိုအပ်သော စံချိန်မီ မမီ၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး၊ စိစစ်သုံးသပ်သွားမည်။ စံချိန်မီသည်ဆိုပါက၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အမှုတွဲများကို ပြင်ဆင်သွားပါမည်။ မည်သည့် ဒေသတွင်မဆို တရားစီရင်ခွင့်ရှိသော (universal jurisdiction) အခြေခံ သဘောတရားအရ အပါအဝင်၊ နိုင်ငံတွင်း၊ ဒေသတွင်း နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးများ၊ သို့မဟုတ် ခုံရုံးများနှင့် အထောက်အထားများနှင့် အမှုတွဲများကို ယန္တရားက မျှဝေသွားမည်။ သို့သော်လည်း၊ ထိုတရားရုံးများ၊ သို့မဟုတ် ခုံရုံးများသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ဖို့လိုသည်။ ဆက်လက်ပြီး နစ်နာသူများနှင့် မျက်မြင်သက်သေတို့၏ လုံခြုံရေးနှင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို ထိန်းသိမ်းထားမည်ဟု ယန္တရားသို့ ကတိကဝတ်ပြုမှသာ အချက်အလက်များကို မျှဝေပေးသွားပါမည်။ ယန္တရား၏ လုပ်ငန်း တာ၀န်သတ်မှတ်ချက်အရ ရာဇ၀တ်မှုတရားစွဲဆိုသည့်အရေးများအပြင်၊ တရားမျှတမှုကို အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် ကိစ္စများနှင့် ရာဇ၀တ်မှုများကို ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် ဟန်တားသည့် ကိစ္စရပ်များအတွက်လည်း ယန္တရားသည် သတင်းအချက်အလက်များကို ‌၀ေမျှကောင်း ‌‌‌‌‌‌‌‌၀ေမျှမည် ဖြစ်သည်။

ကျူးလွန်ခံရခြင်းကနေ  အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေ ယန္တရားရဲ့ အလုပ်မှာ ဘယ်လို ကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နိုင်သလဲ။

ယန္တရား၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်လက်အောက်ရှိ ရာဇဝတ်မှုများကို ခံစားခဲ့ရသော၊ မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သော အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် အဓိကကျသော အထောက်အထားရင်းမြစ်များဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများကို တာဝန်ခံမှုရှိစေမည့် အောင်မြင်သော ရာဇဝတ်အမှုတွဲများကို ရေးဆွဲနိုင်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သူများဖြစ်ကြသည်။ လေးနက်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအားလုံး၏ သဘာဝနှင့်အညီ၊ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ၏ ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဓလေ့ထုံးစံ သို့မဟုတ် မူဝါဒတို့အရ ကျူးလွန်ခဲ့သောအမှုတို့အပါအဝင်၊ ရာဇဝတ်မှုများအား ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းကို အတည်ပြုစေနိုင်သည်။ ဤသို့သော ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်များကို ပေးမည်ဟု သ‌ဘောတူညီမည့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး၊ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အချက်အလက် အကြောင်းအရာများကို ယန္တရားက စုဆောင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ နစ်နာခံရသူများကလည်း အထောက်အထားများကို ယန္တရားထံသို့ တိုက်ရိုက်ပေးပို့နိုင်ပါသည်။ နစ်နာခံရသူများ၏ ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်များကို လျှို့ဝှက်ထားမည်ဖြစ်ပြီး၊ လုံခြုံသော ဒေတာဘေ့စ် (အချက်အလက်စုဆောင်းရာဘဏ်) တစ်ခုတွင် ထိန်းသိမ်းထားမည်။ နစ်နာခံရသူများက သဘောတူလျှင်၊ ၎င်းတို့၏ ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်များကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများအညီ တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်မည့် နိုင်ငံတွင်း၊ ဒေသတွင်းနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးများနှင့် မျှဝေသွားမည်။

FFMက စုဆောင်းခဲ့တဲ့ သတင်း အချက်အလက်တွေက ဘာ ဖြစ်သွားမလဲ။

မျက်မြင်သက်သေများနှင့် တခြား အချက်အလက်ပေးပို့သူတို့ထံမှ မျှဝေရန် သဘောတူချက် ရရှိပြီးသောအခါ၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော အချက်အလက်ရှာဖွေရေး မစ်ရှင်(FFM) က ၎င်းတို့ စုဆောင်းခဲ့သော အချက်အလက် အားလုံးနီးပါးကို ယန္တရား ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ FFM က ပေးအပ်ခဲ့သော အချက်အလက်များ အပါအဝင်၊ ယန္ကရားက စုဆောင်းလက်ခံရရှိသော အချက်အလက်အားလုံးကို ဆိုးရွားသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တာဝန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား တရားစွဲဆိုရန်၊ လိုအပ်သော စံချိန်မီ မမီ၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသွားမည်။ စံချိန်မီသည်ဆိုပါက၊ အမှုတွဲများကို ပြင်ဆင်သွားမည်ဖြစ်သည်။